header image
standard-title Χριστούγεννα και Πάσχα στην Λευκάδα

Χριστούγεννα και Πάσχα στην Λευκάδα

Οι γιορτές στη Λευκάδα έχουν ιδιαίτερο άρωμα και χρώμα. Έχουν καταφέρει και κρατούν ισορροπίες ανάμεσα στην παράδοση και την σύγχρονη έκφραση και ο συνδυασμός και των δυο στις πολλές εκδηλώσεις που διοργανώνονται μόνο κέρδος έχουν για τους επισκέπτες τους.

Χριστούγεννα στην Λευκάδα

Ο μήνας Δεκέμβρης αρχίζει και μυρίζει Χριστούγεννα από πολύ νωρίς. Ο χριστουγεννιάτικος διάκοσμος σε δημόσιους χώρους αρχίζει και κάνει την εμφάνιση τους στην πόλη και τα χωριά και λαμπερά φωτάκια ζεσταίνουν την κρύα ατμόσφαιρα του χειμώνα.

Στην πόλη της Λευκάδας

Πληθώρα εκδηλώσεων διοργανώνονται από το Πνευματικό Κέντρο της πόλης, τους Πολιτιστικούς και Μορφωτικούς Συλλόγους, την Φιλαρμονική Εταιρεία Λευκάδος και την Ιερά Μητρόπολη του νησιού. Παράλληλες εκδηλώσεις κάθε χαρακτήρα τρέχουν επίσης από εικαστικά τμήματα, σχολεία, συλλόγους αλλοφώνων του νησιού, αλλά και όλα τα μαγαζιά της πόλης που συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας γιορτινής και ευχάριστης ατμόσφαιρας.

Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν συνήθως μουσικές βραδιές (καθιερωμένη η Χριστουγεννιάτικη συναυλία της ΦΕΛ), χριστουγεννιάτικες αγορές, θεατρικά δρώμενα, παραδοσιακές χορευτικές βραδιές, εικαστικές εκθέσεις, εκθέσεις φωτογραφίας και άλλες πολλές εκδηλώσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια οι εκδηλώσεις του Κέντρου Νεότητας της Ιεράς Μητρόπολης της Λευκάδας που αναβιώνει τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα της εποχής της Γέννησης στήνοντας σκηνικά και πλαισιώνοντας τα με παιχνίδια και άλλες εκδηλώσεις, ιδιαίτερα για όσους επισκέπτες του νησιού έχουν παιδιά.

Στο παραδοσιακό κομμάτι μέσα στην πόλη έχουν την τιμητική τους τα κάλαντα. Παραμονή Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Θεοφανίων. Πέρα από τις πολύχρωμες, χαρούμενες παρέες των παιδιών που τηρούν το έθιμο στις γειτονιές της πόλης, οι επισκέπτες του νησιού θα έχουν την όμορφη εμπειρία να ακούσουν την Φιλαρμονική να παιανίζει κάλαντα και χριστουγεννιάτικες μελωδίες μέσα στην κεντρική αγορά της πόλης, αλλά και την Αγιομαυρίτικη Παρέα (μια παραδοσιακή λευκαδίτικη κομπανία που δίνει το παρόν σε όλες τις εκδηλώσεις της πόλης), να τραγουδά παραδοσιακά κάλαντα και καντάδες στα σοκάκια της. Επίσης η Νέα Χορωδία Λευκάδας, τηρεί το έθιμο με τα κάλαντα στην αγορά και τις παραλίες της χώρας.

stavros

Θεοφάνια στην Λευκάδα – Φωτο: Ν. Ζαμπέλης

Το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων κλείνει φυσικά με την κατάδυση του Τίμιου Σταυρού. Μετά την ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού στις διάφορες ενορίες, οι ιερείς συγκεντρώνονται στη Μητρόπολη και με επικεφαλής τον Μητροπολίτη και τις αρχές, συνοδεία της Φιλαρμονικής και πλήθους πιστών, κατεβαίνουν στην προκυμαία της Λευκάδας για να γίνει η κατάδυση του Τ. Σταυρού. Φυσικά κάθε χρόνο άνθρωποι κάθε ηλικίας βουτούν στα κρύα νερά του καναλιού. Όποιος ανασύρει τον Σταυρό, τον ασπάζεται, τον δίνει και στους άλλους να τον προσκυνήσουν και τον επιστρέφει στον επίσκοπο.

Κατόπιν η πομπή επιστρέφει στη Μητρόπολη. Παλιότερα, ο «νικητής» γύριζε σε όλα τα σπίτια και δεχόταν ευχές και φιλοδωρήματα.

Το βούτηγμα των πορτοκαλιών στην θάλασσα

Το βούτηγμα των πορτοκαλιών στην θάλασσα

Με την τρίτη κατάδυση του Σταυρού, όλοι οι παρευρισκόμενοι, βουτάνε στη θάλασσα δυο-τρία πορτοκάλια δεμένα από ένα σπάγκο. Ύστερα τα παίρνουν στο σπίτι τους για ευλογία και ένα από αυτά μένει για έναν ολόκληρο χρόνο στα εικονίσματα του σπιτιού, χωρίς να μουχλιάζει. Μαζεύει από την πολυκαιρία , αλλά δεν μουχλιάζει. Τα πορτοκάλια αυτά όταν έχει φουρτούνα, τα ρίχνουν στη θάλασσα για να ηρεμεί. Επίσης, πριν την τελετή της κατάδυσης του Τ. Σταυρού ρίχνουν στη θάλασσα τα παλιά πορτοκάλια.

Πρόκειται για έθιμο – κατάλοιπο της Ενετοκρατίας. Τότε, σύμφωνα με την παράδοση, τελούσαν τον καθιερωμένο Αγιασμό στη «Μεγάλη Βρύση» (υδραγωγείο της πόλης), κοντά στο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής. Σ΄ αυτήν την περιοχή υπήρχαν τα γεμάτα εσπεριδοειδή «περιβόλια», κτήματα των πλουσίων γαιοκτημόνων. Σε αυτά οι πορτοκαλιές καλλιεργούνταν κατά προτεραιότητα. Οι ευγενείς, λοιπόν θα είχαν μάλλον την πρώτη θέση πάνω στην εξέδρα, δίπλα στον επίσκοπο και αυτοί θα καθιέρωναν το έθιμο των πορτοκαλιών, για να ευλογηθεί η παραγωγή τους.

Στα χωριά

Τα χωριά ντυμένα γιορτινά με την φροντίδα των τοπικών συλλόγων, διοργανώνουν εορταστικές εκδηλώσεις κυρίως για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, αλλά και κάθε ηλικία. Χριστουγεννιάτικες αγορές, ανταλλαγές δώρων, παραδοσιακά κάλαντα και δρώμενα έχουν την τιμητική τους και τα σπίτια είναι ανοιχτά για να κεράσουν τους επισκέπτες παραδοσιακή λαδόπιτα που στη Λευκάδα έχει και το ρόλο της βασιλόπιτας.

Το έθιμο της κατάδυσης του Τίμιου Σταυρού αναβιώνει σε κάθε λιμανάκι του νησιού στα παραθαλάσσια χωριά, αλλά και σε κάθε πηγή ή ρέμα στα ορεινά.

Η ατμόσφαιρα στις εκκλησίες των χωριών είναι ιδιαίτερα κατανυκτική και αξίζει η παρακολούθηση της πρωινής Χριστουγεννιάτικης λειτουργίας σε ένα από αυτά.

Πάσχα στην Λευκάδα

Το Πάσχα στη Λευκάδα είναι απλά ένα όνειρο! Η φύση βρίσκεται στο ζενίθ της και η ομορφιά των τοπίων ταιριάζει απόλυτα με την κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας, καθώς υπενθυμίζει σε όλους την Ανάσταση του Κυρίου.

Στην πόλη της Λευκάδας

Στην πόλη, πολιτιστικοί σύλλογοι, σχολεία και σωματεία διοργανώνουν κυρίως πασχαλινές αγορές, και μουσικές βραδιές που ταιριάζουν στην ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας. Οι ενοριακές εκκλησίες ακολουθούν τις λειτουργίες και η ατμόσφαιρα είναι ιδιαίτερα κατανυκτική.

Τη Μεγάλη Παρασκευή στο τέλος της δοξολογίας γίνεται η περιφορά των Επιτάφιων στη Χώρα. Όλοι περνούν από την Αγορά και την Κεντρική Πλατεία. Πρώτα βγαίνει ο επιτάφιος του Αγίου Νικολάου. Ακολουθεί της Αγίας Παρασκευής και των Αγίων Αναργύρων Στη συνέχεια ο επιτάφιος του Αγίου Μηνά και τέλος βγαίνει ο επιτάφιος της Μητροπόλεως, συνοδευόμενος από τον Επίσκοπο, τις αρχές, άγημα της αεροπορίας και βέβαια, την Φιλαρμονική.

Η Φιλαρμονική της Λευκάδας στην διάρκεια της περιφοράς των Επιταφίων

Η Φιλαρμονική της Λευκάδας στην διάρκεια της περιφοράς των Επιταφιών

Στην Πλατεία γίνεται δέηση και η Φιλαρμονική παίζει πένθιμα κλασικά κομμάτια. Πλήθος κόσμου συγκεντρώνεται και παρακολουθούν μέσα σε φορτισμένη συγκινησιακά ατμόσφαιρα. Η Φιλαρμονική τηρεί την παράδοση ακόμα και όταν οι καιρικές συνθήκες έχουν κρύο, βροχή ή αέρα. Παλιότερα οι επιτάφιοι έβγαιναν τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου και αργότερα, γινόταν «συνάντηση επιτάφιων» στην Πλατεία. και αποτελούσε αφορμή για πειράγματα μεταξύ των ενοριών.

anastasi theofilos

Ο Μητροπολίτης Λευκάδας και Ιθάκης κ.κ. Θεόφιλος, δίνει το Αναστάσιμο Φως | Φωτο: Ν. Ζαμπέλης

anastasi mitropoli

Εκατοντάδες πιστοί με το Άγιο Φως, έξω από τον Ι.Ν. της Μητρόπολης – Φωτο: Ν. Ζαμπέλης

to kommati

Η Φιλαρμονική παιανίζει το “Εωθινό” και κάτοικοι και επισκέπτες σπάνε το “κομμάτι”

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, με την πρώτη καμπάνα οι κάτοικοι στην πόλη “ρίχνουν το κομμάτι“, δηλαδή σπάνε πήλινο «αγγεία» που έχουν στο σπίτι τους. Το έθιμο σχετίζεται με την ψαλμική φράση, που αναφέρεται στην ανάσταση του Χριστού: «Και συντρίψεις αυτούς ως σκεύη κεραμέως». Η Φιλαρμονική γυρνάει στην Αγορά και στα στενά της πόλης, παίζοντας το “Εωθινό”. ενώ το πλήθος του κόσμου που έχει φροντίσει να κρατά κάτι πήλινο το σπάει στα πόδια των μουσικών προκαλώντας θόρυβο και φασαρία. Σήμερα (από το 1997 με πρωτοβουλία του Δήμου) μοιράζονται πήλινα κεσεδάκια στην αγορά σε όλους,  για να ρίξουν το κομμάτι.

Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου οι ενοριακές εκκλησίες της πόλης γεμίζουν από πιστούς που περιμένουν με κατάνυξη το Άγιο Φως της Ανάστασης. Συγκεντρωμένοι μέσα και έξω από τις εκκλησίες, εύχονται ο ένας στον άλλο εν μέσω βεγγαλικών και της λάμψης που σκορπίζει σε όλους το φως από τα χιλιάδες αναμμένα κεριά που κρατούν. Στην πόλη της Λευκάδας, οι “ξένοι” κάτοικοι της πόλης,  κατά παράδοση,  εκκλησιάζονται στον πανέμορφο ναό της Παναγίας των Ξένων (Ι.Ν.Γεννεσίου της Θεοτόκου). Ο ναός ιδρύθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα και εξυπηρετούσε τις θρησκευτικές ανάγκες των μη Λευκαδίων κάτοικων της πόλης.

Η συνέχεια της Ανάστασης εορτάζεται είτε οικογενειακά στα σπίτια με αρτύσιμα πια εδέσματα, είτε στα εστιατόρια και στα παραδοσιακά ταβερνάκια της χώρας. Ενώ τα νυχτερινά μαγαζιά δέχονται στη συνέχεια όσους θέλουν να διασκεδάσουν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Στα χωριά

Η κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας είναι ιδιαίτερα έντονη στα χωριά της Λευκάδας. Η Ι.Μ.Λ φροντίζει έγκαιρα να πληροφορήσεις τους πιστούς για το ποια μοναστήρια θα λειτουργήσουν μέσα στην Μεγάλη Εβδομάδα και πότε, και αυτό αποτελεί μια πολύ καλή επιλογή για όσους θέλουν να ζήσουν το Θείο Δράμα, στην ειδυλλιακή ατμόσφαιρα των παλιών μοναστηριών του νησιού.

Ο στολισμός των επιτάφιων στα χωριά το πρωί της Μεγάλης Παρασκευή μοσχοβολά άνοιξη καθώς τα αγριολούλουδα του νησιού είναι αυτά που τους στολίζουν. Στο στολισμό μπορούν να πάρουν μέρος όσοι επισκέπτες του νησιού επιθυμούν. Ιδιαίτερα έντονη και πολύ αισιόδοξη, είναι η παρουσία εφήβων και νέων παιδιών που παίρνουν μέρος στο πατροπαράδοτο αυτό χριστιανικό έθιμο. Το βραδινό πρόγραμμα της περιφοράς των Επιτάφιων στα χωριά διαφέρει από μέρος σε μέρος. Ξεκινά συνήθως νωρίς το απόγευμα και τελειώνει αργά το βράδυ. Σε κάθε χωριό υπάρχει κάτι ιδιαίτερο.

Η Ανάσταση, επίσης κατανυκτική,  δίνει το νέο της νίκης της ζωής ενάντια στο θάνατο μέσα από τα “Χριστός Ανέστη” και τις εγκάρδιες αγκαλιές των ανθρώπων, τα πολύχρωμα βεγγαλικά και τις θορυβώδεις κροτίδες.

Το ψήσιμο του παραδοσιακού οβελία στα χωρία αλλά και στην πόλη της Λευκάδας συνηθίζονταν την δεύτερη ημέρα του Πάσχα, τη Δευτέρα. Ωστόσο πολλοί σήμερα τηρούν το έθιμο την Κυριακή του Πάσχα.

Μη χάσετε επίσης την γιορτή του Αγίου Γεωργίου, αν, μιας και είναι κινητή εορτή, προκύψει να είναι μετά το Πάσχα. Στα εξωκλήσια και τις εκκλησίες που τιμούν τον Άγιο και στο παλιό μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο Μαραντοχώρι η περιφορά της εικόνας του καβαλάρη Αγίου γίνεται πάνω σε άλογα που κατακλύζουν τους εξωτερικούς χώρους των εκκλησιών για να τιμήσουν τον Άγιο.

error: Alert: Content is protected !!