header image
standard-title Μυθολογία της Λευκάδας

Μυθολογία της Λευκάδας

Η Σαπφώ πέφτει από τα βράχια του Λευκάτα - Πίνακας του Τεοντόρ Σασεριώ

Η Σαπφώ πέφτει από τα βράχια του Λευκάτα – Πίνακας του Τεοντόρ Σασεριώ

Το νησί πήρε το όνομά του από το νοτιότερο ακρωτήριο του, τον Λευκάτα. Υπάρχουν αρκετοί μύθοι που αναφέρονται στο πώς προέκυψε η ονομασία του.

Ένας μύθος θέλει να πήρε το όνομά του από τον Λευκάδιο, τον αδερφό της Πηνελόπης, γιο του Ικαρίου και της Πολυκάστης.

Κάποιοι λένε ότι το πήρε από τον Λεύκο, σύντροφο του Οδυσσέα από την Ζάκυνθο, που ίδρυσε και το ιερό του Απόλλωνα στο ακρωτήριο.

Τα ερείπια του ιερού (ή χώρου θυσιών κατά μια θεωρία), βρέθηκαν από τον W. Dorpfeld το 1905, λίγα μέτρα ΝΑ του φάρου. Το ιερό αυτό του Λευκάτα Απόλλωνα ήταν το πιο γνωστό του νησιού και εκεί έβρισκαν προστασία όσοι καταδιώκονταν, ακόμα και αν ήταν ένοχοι. Δεν είναι εξακριβωμένο το πότε δημιουργήθηκε το ιερό. Αν ισχύει ο παραπάνω μύθος για τον Λεύκο, τότε κτίστηκε λίγο πριν την έναρξη του Τρωικού πολέμου. Το πιο πιθανό, ωστόσο, είναι να χτίστηκε τον 7ο π.Χ αιώνα από τους Κορινθίους, σύμφωνα με επιγραφή που βρέθηκε το 1753, και μετέφρασε ο Πετριτσόπουλος. “…εγώ ο Φέρων, υιός του Κορινθίου Μνησικράτους, εν θέσει Λευκάτα χάριν ευλαβείας  έκτισα ναόν, ον αφιέρωσα τω θεώ Απόλλωνι…“. Όμως η επιγραφή αυτή αμφισβητείται από Γερμανούς αρχαιολόγους ως πλαστή.

Προς τιμή του θεού διεξάγονταν κάθε χρόνο στο χώρο του ιερού αγώνες. Μάλιστα έκοβαν και νομίσματα που έφεραν στη μια όψη την προτομή του εκάστοτε διοικητή του νησιού και στην άλλη τη λύρα του θεού.

Το ιερό και στη συνέχεια τα βράχια του ακρωτηρίου, συνδέονται με την ιδιότητα του θεού Απόλλωνα ως Καθάρσιο. Μια παράδοση θέλει να πετούν κάθε χρόνο από τα βράχια έναν κατάδικο στα πλαίσια τελετουργικού καθαρισμού του νησιού και για να προβλέψουν τυχόν τιμωρίες από τους θεούς. Η αρχή των θυσιών φαίνεται να έγινε από τους Φοίνικες (1200-1100 πΧ), την παρουσία των οποίων στο νησί μαρτυρεί ιερό της Αφροδίτης κοντά στην πόλη της Λευκάδας. Οι ανθρωποθυσίες για την εξιλέωση των θεών ήταν συνηθισμένες στον Ελλαδικό χώρο και αργότερα αντικαταστάθηκαν από θυσίες ζώων.

Σύμφωνα με αυτήν την παράδοση, άλλος μύθος αναφέρει ότι το όνομα του νησιού προέρχεται από το νεαρό Λευκάτα, που έπεσε στα βράχια του ακρωτηρίου για να γλυτώσει από τις ερωτικές προθέσεις του Απόλλωνα. Και με αφορμή την αιτία αυτή, να αναφέρουμε επίσης, ότι ο βράχος του Λευκάτα είναι επίσης γνωστός από τις αυτοκτονίες για ερωτικές απογοητεύσεις. Πρώτη, σύμφωνα με τον μύθο, που έπεσε στα βράχια και μάλιστα μετά από συμβουλή του ίδιου του Απόλλωνα, ήταν η Αφροδίτη για να γιατρευτεί από τον έρωτα της προς τον Άδωνη. Ως θεά, όμως, αναδύθηκε θεραπευμένη.

Η πιο γνωστή “αυτοκτονία”, όμως, είναι της Σαπφούς, της ποιήτριας του έρωτα από τη Λέσβο, χάρη στην οποία ο κάβος ονομάστηκε και Κάβος ή Πήδημα της Κυράς. Λένε ότι η ποιήτρια πήδηξε στα κοφτερά βράχια από απελπισία για τον έρωτα της για τον Φάωνα, όμως ο έρωτας αυτός ίσως να βασίστηκε στα ερωτικά ποιήματα της Σαπφούς. Με αφορμή τον μύθο της Σαπφούς οργανώθηκαν στις 6 Αυγούστου 2009 τα “Σάπφεια” από τον μουσικό και υμνωδό Π. Τατσούλα, τον ποιητή Δημήτρη Ε. Σολδάτο και τον τότε δήμαρχο του Δήμου Απολλωνίων Γιώργο Λογοθέτη.

Και για να επιστρέψουμε στην ονομασία του νησιού, κατά πάσα πιθανότητα, το “Λευκάδα” προέρχεται από τον Όμηρο που αναφέρεται στην “Λευκή Πέτρη”, εξαιτίας του άσπρου χρώματος που παίρνουν οι γκρίζοι απότομοι βράχοι όταν πέφτει ο ήλιος επάνω τους. Αυτό άλλωστε αναφέρει και ο Στράβων: “…μετωνόμασαν Λευκάδα επώνυμον δοκώ μοι του Λευκάτα. Πέτρα γαρ εστί λευκή την χρόαν, προκειμένη της Λευκάδος εις το πέλαγος “.

Να σημειωθεί ότι την ονομασία πήρε πρώτα η πόλη, που ιδρύθηκε από τους Κορίνθιους το τελευταίο τέταρτο του 7ου αιώνα π.Χ. και στη συνέχεια όλο το νησί.

Από το όνομα της πόλης και πάλι, παίρνει την ονομασία του και το νησί κατά τον 14ο αιώνα και ονομάστηκε Αγία Μαύρα. Είναι η περίοδος που το νησί έχει περάσει στην δυτική κυριαρχία (Ορσίνι, Ανδηγαυοί, Τόκκοι) και η πρωτεύουσα του μεταφέρεται στο ομώνυμο κάστρο. Η Αγία Μαύρα ή αλλιώς Sainte Maure ήταν κωμόπολη της σημερινής Γαλλίας και ο τόπος καταγωγής του Ανδηγαυού (Φράγκου) ηγεμόνα Βάλτερου Βρυέννιου, που φτάνοντας στο νησί του έδωσε το όνομα της πατρίδας του, χτίζοντας στο κάστρο μικρό ναό ρωμαιοκαθολικού δόγματος αφιερωμένο στην Αγία. Κατά μια θεωρία, ωστόσο, το όνομα προϋπήρχε των Ανδηγαυών.

error: Alert: Content is protected !!