header image
standard-title Γύρω από την πόλη

Γύρω από την πόλη

Άποψη της παραλίας της πόλης της Λευκάδας

Άποψη της παραλίας της πόλης της Λευκάδας

Περίπατοι γεμάτοι χρώματα και αρώματα είναι αυτοί που θα απολαύσει ο επισκέπτης στην πόλη της Λευκάδας.

Μα η πόλη δεν τελειώνει στα στενά σοκάκια, το παζάρι και την παραλία με τα πάρκα. Η πόλη της Λευκάδας καταλαμβάνει πλέον μια μεγάλη έκταση που ξεκινά από το κάστρο της Αγίας Μαύρας, φτάνει μέχρι το βορειότερο άκρο του νησιού το ακρωτήριο της Γυράπετρας, και από το νότο κλείνει με τον οικισμό Φρύνι και το μοναστήρι της Φανερωμένης δυτικά, και την αρχαία Νήρικο στα ανατολικά. Μια τεράστια έκταση που κρύβει σημαντικά μνημεία της ιστορίας και της θρησκευτικής παράδοσης του νησιού, έναν εκπληκτικό προστατευόμενο βιότοπο και απέραντες παραλίες, με κυρίαρχα χρώματα το πράσινο, το γαλάζιο και το χρυσό.

Από την πλωτή γέφυρα, την είσοδο για την παραδεισένια Λευκάδα, ο επισκέπτης έχει την επιλογή να πάει στην πόλη ακολουθώντας το δρόμο αριστερά ή να προτιμήσει δεξιά των επτά περίπου χιλιομέτρων δρόμο της Γύρας, που θα τον κάνει να απολαύσει μια υπέροχη διαδρομή και θα τον προετοιμάσει και για τις υπόλοιπες ομορφιές που θα συναντήσει στο νησί.

Δεξιά του λοιπόν εκτείνεται η τεράστια παραλία της Γύρας, ξεκινώντας από το Κάστρο, αγαπημένο μέρος για μπάνιο των ντόπιων, την παραλία πίσω από το επιβλητικό παλιό κτίριο του οινοποιείου του ΤΑΟΛ (*) (που λειτουργεί από το 1949 μέχρι και σήμερα) και θυμίζει σκηνικό από ταινία, καθώς το λούζει ο ήλιος το πρωί και γεμίζει ατμοσφαιρικές σκιές με τη δύση.

Η παραλία της Γύρας

Η παραλία της Γύρας

Η απέραντη αμμουδιά συνεχίζει και εκτείνεται σε χιλιόμετρα μέχρι το επόμενο οργανωμένο τμήμα της στον μικρό οικισμό της Γύρας, δίνοντας ωστόσο την δυνατότητα στον επισκέπτη να απολαύσει την θάλασσα και την αμμουδιά σε όποιο σημείο θελήσει. Στο σημείο εκείνο υπάρχει η ιστορική εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγιά της Γύρας) που χτίστηκε γύρω στα 1460-1503. Ο αρχικός ναός ανήκε στους προγόνους του Άγγελου Σικελιανού, δοκιμάστηκε από πολλούς σεισμούς και σήμερα είναι ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου της πόλης. Η εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας στην οποία είναι αφιερωμένος είναι έργο του Τομάζο Τζεν.

Ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Γύρας

Ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Γύρας

Λίγο μετά από τον οικισμό δεξιά βρίσκεται το ακρωτήριο της Γυράπετρας, το πιο βόρειο σημείο του νησιού, και αμέσως μετά ξεκινά η παραλία  “Μύλοι” που πήρε το όνομα της φυσικά από τους ανεμόμυλους που κάποιοι στέκουν ακόμα όρθιοι. Λειτουργούσαν 12 μύλοι, ο καθένας με το δικό του όνομα. (πχ, Ορλώφης, Μοσκοβίτης, Συρεγγέλης, Ντουλαβέρης, Κ΄τανύχης, κλπ. Η ιστορία τους χάνεται στα χρόνια της Φραγκοκρατίας στο νησί ενώ ο τελευταίος σταμάτησε να λειτουργεί το 1954. Εδώ δόθηκε μάχη με τους Άγγλους και τον Κολοκοτρώνη ενάντια στους Γάλλους τον Μάρτιο του 1810 για να καταλάβουν το νησί.

Οι ανεμόμυλοι της Λευκάδας

Οι ανεμόμυλοι της Λευκάδας

Το 1992 μια παρέα Αυστριακών ανακάλυψε ότι η τοποθεσία των Μύλων είναι κατάλληλη για windsurfing ενώ το 1999 μια παρέα Ιταλών έκανε για πρώτη φορά kitesurfing. Από τότε αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς παγκοσμίως προορισμούς για τα δυο αυτά αθλήματα. Επιπλέον, είναι ένα από τα πολλά μέρη στα δυτικά του νησιού που μπορεί κανείς να απολαύσει το υπέροχο ηλιοβασίλεμα του Ιονίου.

Kite surf στους Μύλους - Φωτο: Alessandro Tortora

Kite surf στους Μύλους – Φωτο: Alessandro Tortora

Η τεράστια παραλία καταλήγει στον Άγιο Ιωάννη, επίσης αγαπημένο μέρος των ντόπιων για μπάνιο αλλά και για απογευματινή βόλτα, καφέ και φαγητό στα παραθαλάσσια καφέ και ταβερνάκια του. Στο σημείο αυτό βρίσκεται το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Αντζούση. Εδώ, σύμφωνα με την παράδοση, πραγματοποιήθηκε η πρώτη “σύναξη προσευχής” από τον  Απόστολο Παύλο, που στο δρόμο του για τη Ρώμη έκανε μια στάση στο νησί. Πρόκειται ίσως για τον αρχαιότερο ναό του νησιού, που ιδρύθηκε και πρωτολειτούργησε μέσα στην σπηλιά, πάνω στην οποία είναι χτισμένος ο σημερινός ναός, πιθανόν τον 3ο μΧ αιώνα. Ανακαινίστηκε και επεκτάθηκε από τους Φράγκους Ανδηγαυούς ιππότες (Ανζού) που την ανακάλυψαν το 1331 και από τους οποίους πήρε και το όνομά του.

Το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Αντζούση

Το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Αντζούση

Η ευρύτερη περιοχή του Αγίου Ιωάννη είναι καταπράσινη, με πολλά νεόκτιστα σπίτια και τουριστικές επιχειρήσεις. Από το σημείο αυτό ξεκινούν μονοπάτια που χάνονται στο πράσινο και καταλήγουν στον οικισμό Φρύνι και το μοναστήρι της Φανερωμένης, για το οποίο γίνεται λόγος στην συνέχεια.

Η παραλία του Άι Γιάννη

Η παραλία του Άι Γιάννη

Καθ΄ όλη τη διάρκεια της διαδρομής, από την πλωτή γέφυρα μέχρι και τους Μύλους, αριστερά σου δεσπόζει η μεγάλη δυτική λιμνοθάλασσα της Λευκάδας ή αλλιώς Ιβάρι που μαζί με την ανατολική λιμνοθάλασσα είναι ένας από τους μεγαλύτερους υγροβιότοπους της Δυτικής Ελλάδας. Αποτελεί τμήμα του συγκροτήματος υγροβιότοπων του Αμβρακικού κόλπου με διεθνή σημασία σύμφωνα με την σύμβαση Ramsar. Η λιμνοθάλασσα των Στενών Λευκάδας είναι μία ειδικά προστατευόμενη περιοχή σύμφωνα με την Οδηγία 79/409/EEC, την Συνθήκη της Βαρκελώνης και την Ελληνική Νομοθεσία, χαρακτηρισμένη ως περιοχή ιδιαιτέρου κάλλους (ΦΕΚ 687/Β/24-5-76). Είναι σημαντικός υγρότοπος με πλούσια χλωρίδα, πανίδα και κυρίως ορνιθοπανίδα, με σημαντικά είδη ντόπιων και μεταναστευτικών πτηνών όπως θαλασσοκόρακες, ερωδιούς (τσικνιάδες), χαλκόκοτες, βαρβάρες, πρασινοκέφαλες πάπιες και φυσικά γλάρους, γλαρόνια και πελεκάνους. Τους χειμώνες η λιμνοθάλασσα γεμίζει κύκνους που προτιμούν το ήπιο κλίμα της.

Δειλινό στην λιμνοθάλασσα της Λευκάδας

Δειλινό στην λιμνοθάλασσα της Λευκάδας – Φωτογραφία: Κώστας Σούνδιας

Η περιήγηση μας στις εξοχές της Χώρας συνεχίζεται στον κάμπο της Λευκάδας με τον μεγάλο Ενετικό ελαιώνα και τις νεόκτιστες συνοικίες της. Ο ελαιώνας δημιουργήθηκε το 1684 επειδή οι Ενετοί που είχαν στην κυριαρχία τους το νησί ήθελαν να εντείνουν τις ελαιοκαλλιέργειες στα Επτάνησα. Από πηγές είναι γνωστό ότι φυτεύτηκαν πάνω από 44.000 ελαιόδεντρα σε λιγότερο από 100 χρόνια. Αγαπημένο μέρος για τους περιπάτους των ντόπιων, έχει υμνηθεί και από τον Άγγελο Σικελιανό που τον αναφέρει ως “Θείος Ελαιώνας” στον “Αλαφροϊσκιωτό” του.

Nησί,
αβασίλευτη στο πέλαο δόξα,
ω ριζωμένο
στο πολύβοο διάστημα,                     
και στου Oμήρου το στίχο
λουσμένο,
βυθισμένο στον ύμνο !

Δάσο όλο δρυ στην κορφή σου,
σιδερόχορδη ανάβρα
που αχνίσαν τα σπλάχνα μου απάνω
ολοκαύτωμα θείο,
και η άκρη σου τρέμει σα φύλλο,
μέσα βροντάει ο Λευκάτας,
μαζώνεται η μπόρα,                     
ξεσπάει μες στο θείον ελαιώνα,
τρικυμίζει το πέλαο,
νησί μου·
άλλη θροφή από τη θροφή μου
δε θα βρω,
απ’ την ψυχή μου άλλη ψυχή,
άλλο κορμί από το κορμί μου.”

(από τον Λυρικό Bίο, A΄, Ίκαρος 1965)

Ο ελαιώνας, η λιμνοθάλασσα και η πόλη της Λευκάδας, από ψηλά - Φωτο: Ν. Ζαμπέλης

Ο ελαιώνας, η λιμνοθάλασσα και η πόλη της Λευκάδας, από ψηλά – Φωτο: Ν. Ζαμπέλης

Μέσα στα μονοπάτια του υπάρχουν διάσπαρτα εξωκλήσια και ανάμεσα τους η Παναγία των Βλαχερνών, ιστορικό εκκλησάκι που ιδρύθηκε το 1740. Στον νότιο εξωτερικό του τοίχο υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα που αναφέρει ότι την Κυριακή των Απόκρεωv του 1821 συγκεντρώθηκαν εκεί δώδεκα οπλαρχηγοί και προύχοντες της Λευκάδας και της Ρούμελης για να ορκιστούν ότι θα πολεμήσουν για την απελευθέρωση της πατρίδας.

Αξιοπρόσεκτο επίσης σημείο αποτελεί η Κουζούντελη ή Κουζούμπεη με πλατάνια και παραδοσιακά καφενεία που σερβίρουν δροσιστική σουμάδα (το λευκαδίτικο αναψυκτικό από πικραμύγδαλα). Η ονομασία της περιοχής παραπέμπει στην τουρκοκρατία. Αποτελούσε την αγαπημένη απογευματινή συνήθεια των παλιών μπ΄ρανέλων (παρωνύμιο των κατοίκων της χώρας) και παλαιότερα υπήρχε και γήπεδο για το παραδοσιακό παιχνίδι “αμπαλί” που παιζόταν αποκλειστικά στη χώρα και όχι στο υπόλοιπο νησί.

Κουζούντελη

Η περιοχή της Κουζούντελης

Ο οικισμός Φρύνι αποτελεί το νοτιοδυτικό άκρο της πόλης με τα όμορφα σπίτια, τα εκκλησάκια του και την Ασβότρυπα, μια σπηλιά στην οποία βρέθηκαν σημαντικά ευρήματα της παλαιολιθικής και νεολιθικής εποχής. Περνώντας μέσα από τον οικισμό, ανεβαίνοντας προς το μοναστήρι της Φανερωμένης, η εκπληκτική θέα κόβει την ανάσα. Η Παναγιά Φανερωμένη, πολιούχος του νησιού, είναι χτισμένη σε ένα καταπράσινο σημείο με ανεμπόδιστη θέα προς την Γύρα και όλο τον κάμπο της Λευκάδας. Λέγεται ότι στην τοποθεσία υπήρχε Ιερό της θεάς Αρτέμιδος.

Η θέα από το μοναστήρι της Φανερωμένης

Η θέα από το μοναστήρι της Φανερωμένης

Υπάρχουν πολλές παραδόσεις για τη ίδρυσή του. Κάποια αναφέρει ότι στο σημείο φανερώθηκε εικόνα της Παναγίας από όπου και το όνομα Φανερωμένη και δημιουργήθηκε μικρός ναός για την φιλοξενία της. Επίσης, ότι μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο ήρθαν πέντε Πατέρες με τον επίσκοπο Λευκάδας Αγάθαρχο. Δύο απ’ αυτούς εγκαταστάθηκαν στη μονή και έχτισαν τα πρώτα κελιά, μεγάλωσαν το ναό και οργάνωσαν τον μοναχισμό στη Λευκάδα. Το μοναστήρι πήρε την σημερινή του μορφή το 1734 επί Ενετοκρατίας. Η εικόνα της Παναγίας (1887) είναι αντίγραφο της παλιάς θαυματουργής εικόνας της Φανερωμένης και έγινε στο Άγιο Όρος. Το τέμπλο είναι έργο του Ευστάθιου Προσαλέντη του νεότερου και οι εικόνες του των Ηπειρωτών Χριστόδουλου και Θωμά Ζωγράφου. Στην μονή λειτουργούν Εκκλησιαστικό και Ναυτικό Μουσείο.

Στην ανατολική πλευρά της πόλης συναντάμε την περιοχή Περιβόλια, που πήρε την ονομασία της από τα περιβόλια των αρχόντων που υπήρχαν παλιότερα εκεί. Στην τοποθεσία Μεγάλη Βρύση, στον δρόμο για τα χωριά της ΝΑ πλευράς του νησιού, υπάρχει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής χτισμένη το 1735. Πολύ πιο πριν από την θέση αυτή ξεκινά μεγάλης έκτασης αρχαιολογικός χώρος με αρχαία νεκροταφεία και την αρχαία πόλη της Λευκάδας (Νήρικος) που καλύπτουν τις ανατολικές παρυφές του λόφου Κούλμος και φτάνουν μέχρι και τα παράλια του Καλλιγονίου, (η νοτιοανατολικότερη συνοικία της πόλης), αλλά και πιο νότια καλύπτοντας και το χωριό Καρυώτες, μέχρι την Λυγιά.

Ο Ιερός Ναός της Ζωοδόχου Πηγής

Ο Ιερός Ναός της Ζωοδόχου Πηγής

Επίσης, στα παράλια αυτής της πλευράς, στον χώρο κοντά στην Μαρίνα, ιδρύθηκαν οι πρώτες Αλυκές την περίοδο των Τόκκων στο νησί και πρώτη φορά μνημονεύεται εμπόριο αλατιού το 1415. Σε κάποια σημεία διακρίνονται και ερείπια του αρχαίου τείχους της πόλης, καθώς και του παλιού περάσματος στην απέναντι ακτή.

Ιστορία, φύση, πολιτισμός, παράδοση, μοναδικές εμπειρίες που θα μείνουν αξέχαστες στον επισκέπτη, όποια εποχή και αν έρθει στο νησί.

* Ταμείο Αμύνης Οινοπαραγωγών Λευκάδος, που ιδρύθηκε το 1915 και ακολούθησε την κοινή πορεία του Συνεταιριστικού κινήματος στην Ελλάδα με τεράστια συμμετοχή στην τοπική κοινωνία, όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε ευρύτερο κοινωνικο-πολιτιστικό, με τις κάθε είδους δραστηριότητες και συμμετοχές του.

error: Alert: Content is protected !!