header image
standard-title Αρχαιολογικοί Χώροι

Αρχαιολογικοί Χώροι

Το νησί της Λευκάδας έχοντας διανύσει μια πορεία χιλιάδων χρόνων στα μονοπάτια της ιστορίας είναι διάσπαρτο από ενθυμήματα παλαιών εποχών που αποτελούν τον αρχαιολογικό θησαυρό του. Πέρα από τις παρακάτω τοποθεσίες που είναι προσβάσιμες στον επισκέπτη, υπάρχουν σε πολλά μέρη στο νησί ερείπια από μικροοικισμούς, ιερά και πύργους. Επίσης, πολλές από τις σπηλιές του έχουν αποτελέσει σημεία αρχαιολογικών ερευνών με ευρήματα από την Εποχή του Λίθου και μεταγενέστερων εποχών και φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκάδας.

Αρχαία Νήρικος

nirikos_new

Τμήμα του αρχαίου τείχους στην Νήρικο

Από την νότια είσοδο της πόλης της Λευκάδας (τοποθεσία «Τσεχλιμπού») και προς τα νότια, καλύπτοντας την συνοικία Καλιγόνι, τον λόφο Κούλμο και μέχρι τους Καρυώτες και την Λυγιά, υπάρχει μια τεράστια έκταση αρχαιολογικών ευρημάτων που περιλαμβάνουν τα ερείπια της περιτοιχισμένης αρχαίας πόλης «Λευκάς», τα δυο νεκροταφεία της, μεμονωμένα μνημεία και διάσπαρτα οικοδομικά λείψανα από τάφους, αγροικίες, λιμενικές εγκαταστάσεις και τμήματα τείχους, πολλά από τα οποία προϋπήρχαν των Κορινθίων και ανήκαν στην ακόμα αρχαιότερη πόλη Νήρικο.

Η πόλη «Λευκάς» ιδρύθηκε από τους Κορίνθιους το τελευταίο τέταρτο του 7ου πΧ αιώνα και διατηρήθηκε ως πρωτεύουσα του νησιού σε αυτήν την τοποθεσία μέχρι και τα πρώτα χρόνια της Βυζαντινής κυριαρχίας στο νησί. Τον 6ο μΧ αιώνα αναφέρεται ότι καταστράφηκε από σεισμό και ότι η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε σε υψηλότερο σημείο, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή στοιχεία ούτε για την νέα αυτή πόλη αλλά ούτε και για την γενικότερη περίοδο μέχρι την κυριαρχία του νησιού από τους Δυτικούς το 1300..

Ανασκαφές στην περιοχή έγιναν το 1901 από το συνεργάτη του Doerpfeld, E. Kruger, που έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο κομμάτι που αφορούσε το αρχαίο λιμάνι της πόλης και την λιμνοθάλασσα που σχετίζονταν με την θεωρία του περί Ομηρικής Ιθάκης. Η ανακάλυψη μάλιστα καταλοίπων λίθινης γέφυρας που ένωνε την Λευκάδα με την απέναντι Ακαρνανική ακτή ενίσχυσε την θεωρία του ότι η Λευκάδα ήταν νησί και όχι προέκταση των στεριανών ακτών. Βέβαια ο Doerpfeld ως «Νήρικο» ονομάζει την απέναντι Ακαρνανική ακτή κοντά στο χωριό Πλαγιά.

Σε αυτές τις ανασκαφές, στο λόφο Κούλμο εντοπίστηκε τότε τμήμα αρχαίου θεάτρου, ωστόσο τα στοιχεία της ανακάλυψης αυτής δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ και ουσιαστικά η θέση του μνημείου δεν ήταν ξεκάθαρη. Τον Δεκέμβριο του 2015 μετά από ανασκαφικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτ/νιας & Λευκάδας σε συνεργασία με τον Δήμο Λευκάδας η θέση του εντοπίστηκε και τα νέα στοιχεία έδειξαν μιας μεγάλης σημασίας για την Λευκάδα ανακάλυψη.

Αρχαίο Θέατρο Λευκάδας

Δοκιμαστική ανασκαφική τομή στο αρχαίο θέατρο της Λευκάδας

Πρόκειται για ένα μεγάλων διαστάσεων αρχαίο θέατρο, το μοναδικό μέχρι αυτή την στιγμή στα Ιόνια νησιά. Ανακάλυψη που δίνει ιδιαίτερη αίγλη στον αρχαιολογικό θησαυρό του νησιού. Περισσότερα για το αρχαίο θέατρο μπορείτε να δείτε εδώ.

Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται παράλληλα με τον επαρχιακό δρόμο Λευκάδας – Βασιλικής.

Αρχαιολογικός χώρος Νυδριού

αρχαιοι ταφοι στο νυδρι_new

Στην τοποθεσία «Στενό» ανάμεσα από Νυδρί και Βλυχό και παράλληλα του επαρχιακού δρόμου έχουν ανασκαφεί κυκλικοί τύμβοι που ανάγονται χρονικά στην Πρώιμη και αρχή της Μέσης Εποχής του Χαλκού.  Η ευρύτερη περιοχή της πεδιάδας του Νυδριού μαζί με τις ΝΑ πλαγιές των Σκάρων, αλλά και από την τοποθεσία «στου Μαγεμενου» (Νικιάνα) μέχρι το όρος Αμαλή στο Βλυχό και άλλες κοντινές τοποθεσίες, αποτελούν έναν τεράστιας έκτασης αρχαιολογικό χώρο. Ήταν η κύρια περιοχή ανασκαφών του Γερμανού αρχαιολόγου και φιλέλληνα Doerpfeld, καθώς υποστηρίζοντας την θεωρία του ότι η Λευκάδα είναι η Ομηρική Ιθάκη τοποθετούσε στο χώρο αυτό την πρωτεύουσά της. Υπάρχουν ευρήματα αρχαίων υδραγωγείων, τάφων, οικοδομημάτων, πύργων στην περιοχή της Παλαιοκατούνας και του Κατωχωρίου, καθώς και ευρήματα που δικαιολογούν την ύπαρξη αρχαίων ιερών στη περιοχή, όπως για παράδειγμα το ιερό των Νυμφών που τοποθετείται στην θέση που είναι σήμερα το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής απέναντι από το Νυδρί, όπου επέλεξε να ταφεί κι ο ίδιος ο Doerpfeld.

Αρχαία Αγροικία στον Πόρο

pirgi_new

Κοντά στο χωριό Πόρος της ανατολικής Λευκάδας υπάρχουν τα ερείπια μια αρχαίας «αγρέπαυλης». Πρόκειται για τα ογκώδη ερείπια ενός μεγάλου πύργου και αποτελούνται από μεγάλες τετράπλευρες πέτρες. Το ύψος του υπολογίζεται να ήταν πάνω από 7 μέτρα. Η κατασκευή του ανάγεται μεταξύ 4ου και 3ου πΧ αιώνα ενώ σε κοντινή τοποθεσία συναντώνται ερείπια ελαιοτριβείου και δεξαμενής του 2ου πΧ αιώνα. Σχετικά με τη χρήση του Πύργου δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν κάτι συγκεκριμένο. Μπορεί να αποτελούσε μέρος μιας αγρέπαυλης όπως αναφέρεται και στην πινακίδα της Αρχαιολογικής υπηρεσίας, αλλά και λόγω της θέσης του με την απεριόριστη θέα στα νοτιοανατολικά του νησιού, ίσως να είχε και πιο σημαντικό ρόλο.

Για να προσεγγίσεις την τοποθεσία ακολουθείς τον ανηφορικό δρόμο που οδηγεί στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που δεσπόζει στα νότια πάνω από το χωριό και από κει τον χωμάτινο δρόμο μέχρι να συναντήσεις τα ερείπια στα δεξιά σου.

Χοιροσπηλιά

Σπηλιά στα νότια του χωριού Εύγηρος. Σύμφωνα με τον Doerpfeld και την θεωρία του περί Ομηρικής Ιθάκης, στην σπηλιά τοποθετείται το χοιροστάσιο του Εύμαιου, του έμπιστου βοσκού του Οδυσσέα. Οι έρευνες στην σπηλιά στις αρχές του 20ου αιώνα αποκάλυψαν πλήθος ευρημάτων από αγγεία και εργαλεία της Νεολιθικής εποχής, της εποχής του Χαλκού αλλά και μεταγενέστερων εποχών μέχρι και τα Κλασσικά χρόνια και δείχνει να αποτελούσε τόπο κατοικίας. Εσωτερικά έχει μήκος 16 μέτρα και πλάτος 13 και σχηματίζει τρεις κοιλότητες. Τα ευρήματα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκάδας. Δεν αποτελεί οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο και φτάνεις εκεί ακολουθώντας μονοπάτι που συναντάς στο δρόμο για την παραλία Σκύδι, νότια του χωριού.

Αρχαίο ιερό στο Ροδάκι

rodaki_new

Νότια του χωριού Βουρνικά, υπάρχει ο ναός, παλιό καθολικό μονής, του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου στη θέση Ροδάκι. Στην περιοχή πραγματοποίησε ανασκαφές ο W. Dörpfeld το 1905 και σύμφωνα με τα ευρήματά του ο ναός του Αγίου Ιωάννη είναι χτισμένος στο δάπεδο αρχαίου δωρικού ναού, του 5ου ή 6ου αιώνα πΧ, αγνώστου γυναικείας θεότητας, ο οποίος ήταν μεγαλύτερος από τον ναό του Ηφαίστου στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας αλλά και του Ποσειδώνα στο Σούνιο και λειτουργούσε μέχρι και τους ρωμαϊκούς χρόνους. Θεωρήθηκε ότι πρόκειται για ναό της θεάς Δήμητρας, σύμφωνα με την αντίληψη των χωρικών τότε, που «προέκυψε πιθανώς εκ της υπάρξεως των σιδηρών υνίων (γενιών) τα οποία φυλάσσονται εις τον ναό». Πλέον, φυσικά αυτά τα ευρήματα δεν υπάρχουν στην εκκλησία, όμως η ντόπια παράδοση για αυτά έχει παραμείνει. Μια μη επίσημη άποψη είναι ότι ίσως το ιερό ανήκε στην θεά Άρτεμη. Η εκκλησία είναι χτισμένη από πολλά κομμάτια του αρχαίου ναού τα οποία μπορεί να διακρίνει κανείς τόσο στο εξωτερικό (τοιχοποιία) όσο και στον εσωτερικό διάκοσμό της. Η Αγία Τράπεζα είναι τοποθετημένη πάνω σε κιονόκρανο του αρχαίου ναού (του 5ου ή 6ου αιώνα), όπως και η Ιερά Πρόθεση (Ιερό Βήμα).

Για να φτάσεις στο Ροδάκι ακολουθείς τον δρόμο για Βουρνικά και στην δεύτερη είσοδο του χωριού στρίβεις αριστερά ακολουθώντας τις πινακίδες. Διαφορετικά, στην είσοδο του χωριού Κοντάραινα, πριν την Βασιλική, συναντάς διασταύρωση που με πινακίδες σε οδηγεί στον χώρο του μοναστηριού.

Ανασκαφές στον Άγιο Κήρυκο Αθανίου

agios_kirikos_new

Στον περίβολο του ναού του Αγίου Κηρύκου στο Αθάνι, χωριό της ΝΔ Λευκάδας, βρίσκεται σε εξέλιξη αρχαιολογική ανασκαφή η οποία έως τώρα έχει να επιδείξει ερείπια ενός μεγάλου οικοδομήματος, έναν «ληνό» καθώς και πολλά άλλα ευρήματα. Οι εργασίες δεν έχουν ολοκληρωθεί για να υπάρξουν ανακοινώσεις περί τίνος ακριβώς πρόκειται.

Ο ναός του Αγίου Κηρύκου υπήρξε το καθολικό μονής που ιδρύθηκε επί Τουρκοκρατίας, στην θέση παλιότερου ναού, ο οποίος είχε χτιστεί με απομεινάρια κάποιου αρχαίου οικοδομήματος, μέρη του οποίου υπάρχουν και στο χώρο. Υπάρχει η εικασία ότι αφιερώθηκε στον συγκεκριμένο Άγιο επειδή ίσως να υπήρχε στην τοποθεσία ιερό ή αφιέρωμα στον Ερμή που το κηρύκειο ήταν το σύμβολό του. Ο χώρος βρίσκεται δυτικά του χωριού «Αθάνι» στο δρόμο για την παραλία «Γιαλός».

Λίθινο μελισσοκομείο στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στην Νιρά

kipseles_new

Στον χώρο βόρεια των κτισμάτων του μοναστηριού του Αγίου Νικολάου στη Νιρά, δίπλα σε ένα παλιό αλώνι, υπάρχουν λίθινες μικρές κατασκευές που υπολογίζεται ότι είναι κατασκευασμένες από την μυκηναϊκή περίοδο για άγνωστους ωστόσο λόγους χρήσης. Κατά την βυζαντινή περίοδο αλλά και μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιήθηκαν ως κυψέλες από τους τοπικούς παραγωγούς μελιού της νοτιοανατολικής Λευκάδας, ενώ υπάρχουν αντίστοιχες κατασκευές και σε άλλα σημεία της περιοχής. Ο χώρος είναι επισκέψιμος τις ώρες λειτουργίας του μοναστηριού.

Ακρωτήριο Λευκάτας

akrotiri_new

Το ακρωτήριο στο νότιο άκρο του νησιού είναι δεμένο με θρύλους και μυστήριο που ταξιδεύουν τον επισκέπτη χιλιάδες χρόνια πριν. Εκεί υπήρχε ιερό του Απόλλωνα ή κατά μια άλλη θεωρία χώρος θυσιών, που βρέθηκε από τον Doerpfeld, το 1905, λίγα μέτρα ΝΑ του φάρου και ελάχιστα απομεινάρια του οποίου μπορούμε να δούμε σήμερα.

Το ιερό αυτό του Λευκάτα Απόλλωνα ήταν το πιο γνωστό του νησιού και εκεί έβρισκαν προστασία όσοι καταδιώκονταν. Προς τιμήν του θεού διεξάγονταν κάθε χρόνο αγώνες. Μάλιστα έκοβαν και νομίσματα που έφεραν στην μια όψη την προτομή του εκάστοτε διοικητή του νησιού και στην άλλη την λύρα του θεού.

Το ιερό και στην συνέχεια τα βράχια του ακρωτηρίου συνδέονται με την ιδιότητα του θεού Απόλλωνα ως Καθάρσιο. Μια παράδοση θέλει να πετούν κάθε χρόνο από τα βράχια έναν κατάδικο στα πλαίσια τελετουργικού καθαρισμού του νησιού και για να προβλέψουν τυχόν τιμωρίες από τους θεούς. Δεν είναι εξακριβωμένο το πότε δημιουργήθηκε. Υπάρχει μύθος που αναφέρει ότι το ίδρυσε ο Ζακυνθινός Λεύκος, σύντροφος του Οδυσσέα, από όπου ίσως και η ονομασία Λευκάτας. Αν ισχύει, τότε πιθανόν να κτίστηκε λίγο πριν την έναρξη του Τρωικού πολέμου. Ωστόσο, το πιο πιθανό είναι να χτίστηκε τον 7ο π.Χ αιώνα από τους Κορίνθιους, σύμφωνα με επιγραφή που βρέθηκε το 1753.

Επίσης, υπάρχει η παράδοση ότι από τον βράχο αυτοκτονούσαν οι ερωτευμένοι που τους εγκατέλειπαν οι αγαπημένοι τους, όπως η Σαπφώ, η ποιήτρια του έρωτα από την Λέσβο, χάρη στην οποία ο κάβος ονομάστηκε και Κάβος ή Πήδημα της Κυράς. Λένε ότι η ποιήτρια πήδηξε από απελπισία για τον έρωτά της από τον Φάωνα, όμως ο έρωτας αυτός λένε είναι εύρημα και ο μύθος ίσως να βασίστηκε στα ερωτικά ποιήματα της Σαπφούς. Με αφορμή το μύθο της Σαπφούς οργανώθηκαν στις 6 Αυγούστου 2009 τα  «Σάπφεια» από τον μουσικό και υμνωδό Π. Τατσούλα, τον ποιητή Δημήτρη Σολδάτο και τον τότε δήμαρχο Απολλωνίων Γιώργο Λογοθέτη.

Και κανένα αρχαιολογικό ενδιαφέρον να μην είχε η συγκεκριμένη τοποθεσία αξίζει μια επίσκεψη καθώς η επιβλητικότητα των κάθετων βράχων που βουτάνε στη θάλασσα, το απέραντο μπλε του Ιονίου από την μια και το καταπράσινο νησί από την άλλη, ο φάρος και η απόλυτη ηρεμία θα συμβάλλουν ώστε απλά να σας μείνει αξέχαστη!

error: Alert: Content is protected !!